Vũ Thủy là tiết khí thứ hai của mùa xuân, xuất hiện sau Lập Xuân và trước Kinh Trập.

Tên gọi “Vũ Thủy” nghĩa là “nước mưa”. Đây là giai đoạn khi hơi lạnh của mùa đông bắt đầu suy yếu, băng giá tan dần và mưa xuân xuất hiện nhiều hơn. Không khí chuyển từ khô lạnh sang ẩm dịu, báo hiệu mùa xuân thật sự đang tới gần.

Vị trí của Vũ Thủy trên hoàng đạo

Vũ Thủy bắt đầu khi Mặt Trời đi tới vị trí 330° trên hoàng đạo.

• Lập Xuân = 315°
• Vũ Thủy = 330°
• Kinh Trập = 345°

Tiết khí này thường rơi vào khoảng ngày 18–19 tháng 2 dương lịch và kéo dài khoảng 15 ngày.

Năm 2025, Vũ Thủy bắt đầu vào ngày 18/02/2025, tương ứng ngày 21 tháng Giêng năm Ất Tỵ.

Vì sao gọi là “nước mưa”?

Trong các sách lịch cổ, khi bước sang Vũ Thủy, thiên nhiên bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu rất đặc trưng:

• Gió đông làm tan băng
• Nước trên ao hồ đầy hơn
• Cá bắt đầu nổi lên mặt nước
• Chim chóc hoạt động nhiều hơn
• Mưa phùn và sương ẩm xuất hiện liên tục

Người xưa quan sát thấy từ thời điểm này, lượng nước trong tự nhiên tăng rõ rệt, nên gọi là “Vũ Thủy” – nước mưa bắt đầu sinh ra.

Không giống những cơn mưa lớn của mùa hè, mưa trong tiết này thường là:

• Mưa nhỏ
• Mưa bụi
• Mưa phùn kéo dài

Chính kiểu mưa này giúp đất mềm ra, cây cối bật chồi và chuẩn bị cho vụ gieo trồng đầu năm.

Vai trò trong nông nghiệp

Nếu Lập Xuân mới chỉ là tín hiệu báo xuân, thì tới Vũ Thủy, người nông dân mới thực sự bắt đầu công việc đồng áng.

Đây là thời điểm thích hợp để:

• Làm đất
• Ngâm giống
• Gieo mạ
• Chuẩn bị vụ chiêm xuân

Trong kinh nghiệm dân gian, đất càng đủ ẩm vào tiết này thì vụ mùa sau càng thuận lợi.

Một số câu tục ngữ cổ còn nhắc:

“Mưa Vũ Thủy, lúa đầy bồ.”

Ý nói nếu đầu xuân có mưa thuận vào tiết này, cây cối sẽ phát triển tốt và mùa màng bội thu.

Vũ Thủy trong thuyết Ngũ Vận Lục Khí

Trong y học và thiên văn cổ đại, Vũ Thủy không chỉ là dấu mốc thời tiết mà còn là thời điểm bắt đầu một chu kỳ khí vận mới.

Một số học thuyết cho rằng sáu loại khí của năm – gọi là “Lục khí” – thực sự khởi đầu từ tiết này.

Từ Vũ Thủy tới Cốc Vũ được gọi là “Sơ khí”, tương ứng với:

• Quyết âm
• Phong mộc
• Hành Mộc bắt đầu vượng

Điều đó có nghĩa năng lượng của mùa xuân từ đây mới thật sự mạnh lên: cây cối lớn nhanh, khí huyết con người dễ dao động, tinh thần dễ thay đổi hơn.

Theo ngũ hành, đây là thời điểm nên:

• Đi ngủ sớm
• Vận động nhẹ
• Ăn thức ăn thanh mát
• Tránh tức giận và căng thẳng

Vì hành Mộc và khí xuân có liên hệ với gan, nên người xưa rất chú ý điều hòa cảm xúc trong giai đoạn này.

Vai trò trong Trạch Nhật

Trong các phương pháp chọn ngày, Vũ Thủy thường được dùng cùng với Lập Xuân để xác định đầy đủ khí của tháng Dần.

Nhiều hệ thống lập nhật khóa không chỉ cần biết đang ở tháng nào, mà còn cần biết đã bước qua Vũ Thủy hay chưa.

Ví dụ:

• Trước Vũ Thủy: khí của tháng Dần còn chưa đầy đủ
• Sau Vũ Thủy: tháng Dần mới thật sự ổn định

Một số phép như “Quý nhân đăng thiên môn” hoặc tính thần sát, trực tinh, giờ cát thường lấy đúng thời điểm của Vũ Thủy làm mốc.

Vì vậy, hai ngày cùng thuộc tháng Giêng nhưng nằm trước và sau tiết này đôi khi vẫn cho kết quả chọn ngày khác nhau.

Những điều dễ nhầm

Nhiều người thường nhầm rằng Vũ Thủy chỉ đơn giản là “trời bắt đầu mưa”.

Thực ra, ý nghĩa của tiết này rộng hơn nhiều:

• Là lúc độ ẩm bắt đầu tăng mạnh
• Là thời điểm khởi động mùa vụ
• Là mốc mở đầu của Sơ khí trong Lục khí
• Là giai đoạn hành Mộc vượng dần
• Là căn cứ để xác định khí của tháng Dần trong lịch pháp